Việc Cơ quan Điều tra Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao (VKSNDTC) ngày 24/4/2026, chính thức khởi tố bị can đối với bà Phan Thị Trúc Ly, nguyên Phó Viện trưởng và ông Lê Phong Cảnh, nguyên Kiểm sát viên VKSND huyện Trà Ôn vào đã tạo nên một cơn địa chấn trong ngành tư pháp Việt Nam.
Quyết định này không chỉ là sự tiếp nối sau khi 2 cán bộ công an cùng cấp bị bắt giam trước đó, mà còn là một chỉ dấu cho thấy sự thay đổi quyết liệt của Trung ương đối với những sai phạm mang tính hệ thống ở cấp cơ sở trong thời gian vừa qua.
Công luận đặt câu hỏi vì sao một vụ tai nạn giao thông tưởng chừng đơn giản tại một tỉnh miền Tây lại khiến cơ quan tố tụng ở cấp cao nhất phải trực tiếp vào cuộc và xử lý mạnh tay đến vậy?
Theo giới quan sát, nhìn lại diễn biến vụ việc vào tháng 9/2024, cái chết thương tâm của nữ sinh Nguyễn Ngọc Bảo Trân do xe tải lấn làn, ngay từ ban đầu đã bị các cơ quan tố tụng địa phương “phù phép” để trở thành một vụ tai nạn do lỗi của nạn nhân.
Sự “bẻ lái” hồ sơ một cách thô bạo bất chấp luật pháp này không chỉ là một hành vi vi phạm pháp luật đơn thuần, mà là sự phản bội lại đạo đức nghề nghiệp của những người cầm cân nảy mực trong các cơ quan tư pháp.
Khi Bộ Công an và Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao phát hiện ra các dấu hiệu cố ý dàn dựng nhằm không truy cứu trách nhiệm hình sự đối với tài xế gây tai nạn, vụ án đã vượt ra khỏi khuôn khổ của một vụ va chạm giao thông thông thường.
Nó đã trở thành một biểu tượng cho sự lũng đoạn luật pháp của hệ thống quyền lực ở cấp địa phương, nơi sự thật có thể bị mua chuộc hoặc che mờ bởi các mối quan hệ lợi ích đang diễn ra hết sức phổ biến.
Theo giới chuyên gia pháp lý, việc Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao quyết định làm đến cùng vụ án này mang một ý nghĩa sống còn trên phương diện chỉnh đốn hệ thống tư pháp ở Việt Nam.
Bởi từ trước đến nay, dư luận vẫn thường xuyên bức xúc trước tình trạng “nhờ vả, chạy chọt” hoặc bao che tội phạm tại cấp huyện, nơi sự giám sát từ xa của Trung ương đôi khi không thể với tới.
Việc khởi tố hàng loạt từ Điều tra viên đến Phó Viện trưởng VKS cấp huyện đã cho thấy một thông điệp đanh thép từ VKSND Tối cao: lằn ranh đỏ của pháp luật không loại trừ bất kỳ ai ở mọi cấp.
Đây là hồi chuông cảnh báo cho tình trạng “bẻ lái” – tức cố ý làm sai lệch Hồ sơ Vụ án vốn bị coi là một “ung nhọt” âm ỉ trong hoạt động tư pháp ở cấp cơ sở, buộc các cơ quan tố tụng các cấp phải thận trọng và trách nhiệm hơn trong từng quyết định đối với các vụ án.
Chưa hết, hành động của VKSND Tối cao dù chỉ là một nỗ lực tuyệt vọng nhưng hết sức cần thiết để lấy lại hình ảnh và niềm tin của người dân vào nền tư pháp. Nếu cấp Kiểm sát ở Trung ương không can thiệp, công lý có lẽ đã bị chôn vùi cùng với nạn nhân.
Do đó, việc xử lý nghiêm những người cầm cán cân công lý với mức hình phạt có thể lên đến 12 năm tù là câu trả lời rõ ràng nhất đối với sự phẫn nộ của dư luận xã hội trong một thời gian dài.
Nó khẳng định rằng, kể từ nay bộ máy tư pháp Việt nam hoàn toàn có khả năng tự thanh lọc và không chấp nhận những “vùng xám” của vấn nạn che đậy sai phạm cho nhau giữa 2 cơ quan Công an và Kiểm sát.
Cuối cùng, vụ án tại Trà Ôn, Vĩnh Long đã trở thành một hồ sơ điển hình về sự thượng tôn pháp luật. Công lý cuối cùng đã được thực thi như đã thấy.
Việc làm đến cùng vụ án này tại Vĩnh Long chính là bước đi đầu tiên để xây dựng lại một nền tư pháp công bằng, nơi mà người dân có thể tin rằng sự thật luôn là thứ duy nhất không bao giờ bị bẻ lái.
Trà My – Thoibao.de
